Vrijdag 30 oktober 2026 | Oude Kerk Aalburg
Wie was Anton Mussert werkelijk? Hoe kon de leider van de NSB zich in 1940 nog tegen een Duitse invasie keren, om vervolgens toch steeds verder met de Duitse bezetter samen te werken? En waarom koos Mussert uiteindelijk voor een weg die hem naar de top van de Nederlandse collaboratie bracht?
Op vrijdag 30 oktober organiseert Oorlogsmuseum Altena een bijzondere lezing met historicus, journalist en meesterverteller Auke Kok. Hij neemt je mee in het leven van een van de meest omstreden figuren uit de Nederlandse geschiedenis.
Mussert – Reis naar het kwaad
Aanleiding voor deze lezing is het indrukwekkende boek Mussert. Reis naar het kwaad van Auke Kok, verschenen in 2026 bij uitgeverij Hollands Diep.
Bijna iedereen kent de naam Anton Mussert (1894–1946), maar veel minder mensen kennen het verhaal achter zijn keuzes. Hoe verliep zijn ontwikkeling van ingenieur en politiek activist tot leider van de NSB? Waarom radicaliseerde hij? En hoe ver wilde hij uiteindelijk gaan in zijn samenwerking met nazi-Duitsland?
Voor zijn boek dook Auke Kok diep in de archieven. Hij sprak met familieleden en nabestaanden van mensen uit Musserts omgeving en bezocht de plaatsen waar Mussert woonde, werkte en grote menigten toesprak.
Musserts collaboratie met de Duitsers was geen eenvoudig rechtlijnig verhaal. Het was een voortdurend proces van schipperen, toegeven, wanhopen en soms ook dwarsliggen. In 1943 mocht Mussert zich zelfs ‘Leider van het Nederlandse volk’ noemen. Geloofde hij werkelijk dat hij ooit de leiding zou krijgen over een zelfstandig Nederland? En hoe ver was hij bereid daarvoor te gaan?
Auke Kok probeert niet alleen te vertellen wat Mussert deed, maar onderzoekt vooral waarom hij die keuzes maakte.
Van politiek idealisme naar collaboratie
Tijdens de lezing staat de persoon Anton Mussert centraal. Zijn politieke overtuigingen, zijn eerzucht, zijn verhouding tot de Duitse bezetter en de manier waarop hij zichzelf en zijn handelen rechtvaardigde.
Mussert werd op 7 mei 1945 gearresteerd en opgesloten in de gevangenis van Scheveningen. Een jaar later, op 7 mei 1946, werd hij geëxecuteerd op de Waalsdorpervlakte.
Wat dreef hem? Wanneer maakte hij de verkeerde afslag? En was er een moment waarop hij nog had kunnen terugkeren?
Auke Kok neemt je mee op deze reis naar het kwaad. Aan jou om na afloop je eigen oordeel te vormen.
Over Auke Kok
Auke Kok (1956) is historicus, schrijver, journalist en columnist. In zijn werk staan geschiedenis, oorlog, sport en de tijdgeest regelmatig centraal. Hij staat bekend om zijn meeslepende en verhalende schrijfstijl.
Hij schreef onder meer Johan Cruijff. De biografie, 1936. Wij gingen naar Berlijn, Holleeder. De jonge jaren, 1974. Wij waren de besten en De verrader. Leven en dood van Anton van der Waals.
Met Mussert. Reis naar het kwaad richt Kok zijn aandacht op een van de belangrijkste en meest controversiële Nederlandse politieke figuren uit de Tweede Wereldoorlog.
Praktische informatie
📅 Datum: vrijdag 30 oktober 2026
🕢 Inloop: 19:30 uur
🎤 Aanvang: 20:00 uur
📍 Locatie: Oude Kerk Aalburg
📌 Adres: Oude Kerkstraat 19a, Wijk en Aalburg
🎟️ Entree: € 5,00
*Vrienden en sponsoren van Oorlogsmuseum Altena hebben gratis toegang.
Een bijzondere avond voor iedereen die meer wil weten over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, de Nederlandse collaboratie en de persoon achter de naam Anton Mussert.
Reserveer deze avond alvast in je agenda en beleef samen met Oorlogsmuseum Altena de bijzondere lezing van Auke Kok.